Domein H, Welvaart en Groei 2017-10-07T09:21:03+00:00

De kandidaat kan in contexten analyseren wat op nationaal en op mondiaal niveau de oorzaken zijn van economische groei en van de verdeling van inkomen en welvaart. Keuzes op microniveau werken door op macroniveau in elke economie die gekenmerkt wordt door wederzijds afhankelijke markten.

Checklist exameneisen

Inkomen meten

Inkomen wordt verdiend met productie. Het inkomen uit productie kunnen we op drie manieren meten. Met behulp van de objectieve methode, de subjectieve methode en de bestedingenmethode.

Uitleg

Welvaart

Welvaart is de mate waarin iemand in staat is om in zijn/haar behoeften te [...]

Toegevoegde waarde

productiewaarde van een bedrijf (of de overheid) […]

Productiemeting en inkomen

Inkomen wordt gevormd door productie. De leveranciers van de productiefactoren ontvangen daarvoor hun (primaire) inkomen. Productie vindt niet alleen plaats [...]

Nationaal inkomen – Binnenlands inkomen

Is de som van al het verdiende (primaire) inkomen door de bevolking van een bepaald land in een jaar. [...]

Afschrijvingen

Waardeverminderingen van de vaste kapitaalgoederen, uitgedrukt in een geldbedrag. […]

Economische kringloop

Een kringloopschema laat de belangrijkste geldstromen in de economie zien.
De ene sector heeft geld over, de andere sector leent geld. Dat geldt binnen een land, maar ook tussen landen. Wanneer wij meer exporteren dan importeren, moet het buitenland het geld daarvoor bij ons lenen.

Uitleg

Economische kringloop

Een kringloopschema is een vereenvoudigde weergave van de belangrijkste geldstromen in een economie. […]

Nationale rekeningen

We kunnen een economische kringloopschema ook boekhoudkundig beschrijven. We spreken in dat geval van de nationale rekeningen. […]

Betalingsbalans

Op de betalingsbalans wordt bijgehouden welke transacties een land verricht met het buitenland in een bepaalde periode (meestal een jaar). [...]

Valutamarkt

Het geheel van vraag naar en aanbod van (vreemde) valuta’s. […]

Wisselkoers

De wisselkoers is de prijs van een bepaalde munt, uitgedrukt in een andere valuta. Een koers van de euro van [...]

Appreciatie

Koersstijging van een munt door wijzigingen in het vrije spel van vraag en aanbod. [...]

Depreciatie

Koersdaling van een munt door wijzigingen in het vrije spel van vraag en aanbod. [...]

Inkomen (her)verdelen

Het inkomen zoals het verdiend wordt uit productie is nogal scheef verdeeld. De overheid zorgt met belastingen en uitkeringen voor een stukje herverdeling van inkomen.

Uitleg

Primaire inkomen

Inkomens die verdiend worden met het ter beschikking stellen van productiefactoren. […]

Secundair inkomen

Inkomen nadat de overheid door het heffen van loon- en inkomstenbelasting en het verstrekken van inkomensafhankelijke subsidies en uitkeringen het [...]

Personele inkomensverdeling

Het totale inkomen dat in een land verdiend wordt door middel van het produceren van goederen en diensten noemen we [...]

Nivelleren

Het verkleinen van de inkomensverschillen. […]

Gini coëfficiënt

De Gini coëfficiënt is een getal om de inkomensongelijkheid uit te drukken. […]

Progressieve belasting

Hoe hoger het inkomen, hoe meer men procentueel (of relatief) aan belasting betaalt. […]

Inkomstenbelasting

De berekening van het belastingbedrag is een soort “eindcontrole” over het afgelopen jaar. De belastingbetaler berekent namelijk hoeveel (inkomsten)belasting hij [...]

Heffingskorting

Korting op het te betalen bedrag aan belastingen. […]

Marginale (belasting)tarief

Het percentage belasting dat iemand moet betalen over één extra euro inkomen. […]

Categoriale inkomensverdeling

Hoeveel procent van het totale inkomen wordt verdiend met de verschillende productiefactoren. […]

Arbeidsinkomensquote

Een verhoudingsgetal waarmee het inkomensaandeel van de productiefactor Arbeid in het totale inkomen wordt aangegeven. […]

Structuur

Met de structuurkant van de economie bedoelen we de aanbodkant. We kijken naar ontwikkelingen op de langere termijn. Ontwikkelingen die van invloed zijn op de productiecapaciteit en de concurrentiepositie zijn daarbij heel belangrijk.

Uitleg

Productiecapaciteit

Maximale productie per periode. […]

Knelpuntsfactor

Factor die bepalend is voor de maximaal haalbare productieomvang. […]

Kapitaalintensiteit

Maatstaf om te meten in welke verhouding een onderneming gebruik maakt van de productiefactoren arbeid en kapitaal. […]

Innoveren

Het ontwikkelen en met succes introduceren van nieuwe producten of diensten of van nieuwe productie- of distributietechnieken. [...]

Breedte investering

Investering waarbij de kapitaalintensiteit (verhouding tussen arbeid en kapitaal) hetzelfde blijft. […]

Diepte-investering

Investering waarbij de kapitaalintensiteit (verhouding tussen arbeid en kapitaal) verandert. […]

Aanbod van arbeid

Het aanbod van arbeid in een land wordt bepaald door de omvang van de beroepsbevolking. Hierbij gaat het om alle [...]

Beroepsbevolking

Alle personen in de leeftijdscategorie tussen de 15 en 64, die minimaal 12 uur per week kunnen en willen werken. [...]

Deelnemingspercentage of (bruto) participatiegraad

Een percentage dat aangeeft hoeveel procent van de beroepsgeschikte bevolking behoort tot de beroepsbevolking. […]

p/a-ratio

De p/a-ratio geeft aan hoeveel personen (gemiddeld) één arbeidsjaar delen. Het geeft dus een beeld van de mate waarin binnen [...]

Loonkosten

Totale bedrag dat een werkgever aan kosten heeft voor een werknemer die hij in dienst heeft. […]

Loonkosten en wig

De hoogte van de loonkosten is mede bepalend voor de vraag naar arbeid. Een bedrijf zal altijd proberen zo goedkoop [...]

Vrijhandel en protectionisme

Er is altijd een spanning tussen vrijhandel en protectionisme. Aan de ene kant leidt vrijhandel op de lange termijn tot [...]