Domein F, Samenwerken en Onderhandelen2018-02-14T14:14:18+00:00

De kandidaat kan in contexten analyseren dat, wanneer belangen van individuele actoren conflicteren, samenwerken en onderhandelen meer oplevert voor (markt)partijen dan vertrouwen op individuele acties. Centralisatie, waarbij (collectieve) dwang het middel is om acties tot stand te brengen, kan een alternatief coördinatiemechanisme zijn voor keuzes.

Checklist exameneisen
Arbeidsmarkt (krap/ruim)2018-01-17T14:33:05+00:00

Wanneer we over de arbeidsmarkt spreken, dan hebben we het over het geheel van vraag naar- en aanbod van de productiefactor arbeid.

Krappe arbeidsmarkt
Indien de vraag naar arbeid (werkgelegenheid) het aanbod van arbeid (beroepsbevolking) overtreft.

Ruime arbeidsmarkt
Indien het aanbod van arbeid (beroepsbevolking) de vraag naar arbeid (werkgelegenheid)  overtreft.

Coase-theorema2018-01-11T10:49:43+00:00

Deze theorie stelt dat particuliere economische deelnemers het probleem van externe effecten onderling kunnen oplossen.
Bij een probleem van negatieve externe effecten, kan de veroorzaker van het probleem onderhandelen met het ‘slachtoffer’ en zo diens welvaartsverlies compenseren.

Collectieve goederen2018-01-11T11:06:17+00:00

Collectieve goederen zijn goederen die niet splitsbaar zijn in individueel leverbare eenheden. Collectieve goederen worden geleverd door de overheid en betaald met belastinggeld.

Dominante strategie2018-01-10T08:47:29+00:00

Een speler heeft een dominante strategie wanneer hij, ongeacht wat de ander doet, steeds kiest voor dezelfde actie.

Extern effect2018-01-11T10:43:02+00:00

Externe effecten zijn onbedoelde bijwerking van productie of consumptie die de welvaart van een anderen dan de veroorzaker beïnvloedt.

Individuele goederen2018-01-11T11:04:16+00:00

Goederen die gesplitst kunnen worden in individuele eenheden. De gebruiker moet betalen voor het gebruik ervan.

Loon-prijsspiraal2018-01-17T15:06:00+00:00

Bij een loon-prijsspiraal drijven loonstijgingen en prijsstijgingen elkaar op.

Loonstarheid2018-04-10T12:58:36+00:00

Loonstarheid betekent dat lonen op korte termijn niet/traag reageren op veranderingen op de arbeidsmarkt, omdat lonen veelal tot stand komen door onderhandeling en worden vastgelegd in contracten.

Maatschappelijke kosten2018-01-11T10:48:07+00:00

Onder maatschappelijke kosten verstaan we kosten voor de maatschappij als geheel. Dus de private kosten plus alle kosten die samenhangen met externe effecten.

Meeliftersgedrag2018-01-11T12:11:46+00:00

Meeliftersgedrag ontstaat wanneer iemand (gratis) kan profiteren van de aankoop/inspanning van een ander.

Nash-evenwicht2018-01-10T09:17:23+00:00

Er is sprake van een Nash-evenwicht wanneer geen enkele speler zijn opbrengst kan verbeteren door eenzijdig een andere keuze te maken. 

Organisatiegraad2018-01-17T14:34:56+00:00

De organisatiegraad geeft aan hoeveel procent van het totale aantal werknemers lid is van een vakbond.

Pareto-optimaal2017-11-23T13:15:26+00:00

Een uitkomst is Pareto-optimaal wanneer niemand zijn positie kan verbeteren zonder dat dit ten koste gaat van de ander.

In een marktmodel betekent dit dat de som van consumenten- en producentensuplus maximaal is.

Prisoners dilemma2018-01-10T10:57:40+00:00

Bij een prisoners dilemma ontstaat een Nash-evenwicht dat niet optimaal is. Eenzijdig handelen kan de uitkomst niet verbeteren, maar door samenwerking zou een betere uitkomst tot stand kunnen komen.

Protectionisme2018-01-15T13:25:39+00:00

We spreken van protectionisme, w anneer landen hun eigen bedrijven of consumenten beschermen tegen producten/concurrentie uit het buitenland.

Speltheorie2018-01-10T08:45:05+00:00

Speltheorie is een techniek om situaties met strategische interacties tussen verschillende beslissingsnemers te analyseren en de uitkomst te voorspellen.

Transactiekosten2017-10-25T11:32:06+00:00

Transactiekosten zijn alle kosten die in het economisch verkeer moeten worden gemaakt ten behoeve van het tot stand brengen van een transactie.

Zelfbinding2018-01-10T11:50:05+00:00

Er is sprake van zelfbinding als een partij vrijwillig afwijkt van zijn dominante strategie.

Samenwerken & Onderhandelen

De opbrengst van een inspanning is vaak niet alleen afhankelijk van je eigen keuzes. Ook de keuzes van anderen hebben invloed op jouw opbrengst. Met behulp van speltheorie kunnen we die situaties analyseren.

Uitleg

Speltheorie

Speltheorie is een techniek om situaties met strategische interacties tussen verschillende beslissingsnemers te analyseren en de uitkomst te [...]

Nash evenwicht

Een Nash evenwicht is een situatie binnen de speltheorie waarbij geen enkele speler zijn opbrengst kan verbeteren door eenzijdig een [...]

Zelfbinding

Er is sprake van zelfbinding als een partij vrijwillig afwijkt van zijn dominante strategie. Bij zelfbinding [...]

Externe effecten

Externe effecten zijn onbedoelde bijwerking van productie of consumptie die de welvaart van een ander dan de veroorzaker [...]

Soorten goederen

Er zijn verschillende soorten goederen; individuele goederen, collectieve goederen en quasi-collectieve goederen. Van het gebruik [...]

Meeliftersgedrag

Meeliftersgedrag ontstaat wanneer iemand (gratis) kan profiteren van de aankoop/inspanning van een ander. Collectieve goederen [...]

Samenwerken & Onderhandelen op de Arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt is een belangrijke economische markt.
De prijs op die markt komt vooral door onderhandeling tot stand.

Uitleg

Arbeidsmarkt

Wanneer we over de arbeidsmarkt spreken, dan hebben we het over het geheel van vraag naar- en aanbod van [...]

Loononderhandeling

Loononderhandeling is slechts een onderdeel van de onderhandeling over de arbeidsvoorwaarden. De meeste Nederlanders onderhandelen [...]

Loon-prijsspiraal

Wanneer loonstijgingen en prijsstijgingen elkaar opdrijven, spreken we van een loon-prijsspriaal. Startpunt: er heerst inflatie (de [...]