Speltheorie is een techniek om situaties met strategische interacties tussen verschillende beslissingsnemers te analyseren en de uitkomst te voorspellen. Binnen de speltheorie kijken we welke keuzes een speler heeft en hoe de uitkomst van die keuze beïnvloed wordt door de keuze van andere spelers. Simultaan spel Bij een simultaan spel moeten de spelers gelijktijdig hun actie bepalen. [...]
Een Nash evenwicht is een situatie binnen de speltheorie waarbij geen enkele speler zijn opbrengst kan verbeteren door eenzijdig een andere keuze te maken. Met andere woorden: een situatie waarbij het voor geen enkele speler voordelig is daarvan af te wijken, als de andere speler(s) dat niet ook doet. We nemen een opbrengstenmatrix waarin Mc Donalds en Burger King simultaan moeten beslissen [...]
Een voorbeeld van toepassing van de speltheorie is het zogenaamde prisoners dilemma of gevangenenprobleem. Bij een prisoners dilemma ontstaat een Nash-evenwicht dat niet optimaal is. Eenzijdig handelen kan de uitkomst niet verbeteren, maar door samenwerking zou een betere uitkomst tot stand kunnen komen. Het klassieke voorbeeld van het gevangenenprobleem Situatie: Eduard de Roos is [...]
Er is sprake van zelfbinding als een partij vrijwillig afwijkt van zijn dominante strategie. Bij zelfbinding 'bindt' een partij zich vrijwillig aan het maken van een bepaalde keuze. Zelfbinding kan op allerlei manieren, maar wordt voor de tegenpartij pas geloofwaardig wanneer er kosten verbonden zijn aan het niet-uitvoeren van de voorgenomen strategie. Met andere woorden; zelfbinding wordt geloofwaardiger wanneer de bindende partij [...]
Bij de spelsituatie die omschreven wordt als 'battle of the sexes' hebben we te maken met meerdere Nash-evenwichten. Er ontstaat een situatie zonder duidelijke oplossing. Bijvoorbeeld: Een man (Freddy) en een vrouw (Carly) moeten besluiten hoe ze hun vrije zondagmiddag gaan doorbrengen: Carly wil graag naar de opera Freddy wil graag naar een voetbalwedstrijd Freddy houdt meer van voetbal, Carly houdt [...]
Kosten die al gemaakt zijn en niet kunnen worden teruggedraaid vanwege het specifieke karakter van de uitgave. In dat kader wordt ook wel gesproken van specifieke kosten/een specifieke investering. Alleen op de vooraf bedoelde manier kunnen de kosten worden terugverdiend. Enkele eenvoudige voorbeelden: Je hebt in januari een kaartje gekocht voor een concert in augustus. Op de dag van het concert wordt [...]
Een externe effect is een onbedoelde bijwerking van productie of consumptie die de welvaart van een ander dan de veroorzaker beïnvloedt. De bijwerking kan zowel positief als negatief zijn. Bij een positief extern effect neemt de welvaart van de externe partij toe. Bij een negatief extern effect daalt de welvaart van de externe partij. Omdat de veroorzaker (bij productie de producent) zélf niets [...]
Er zijn verschillende soorten goederen; individuele goederen, collectieve goederen en quasi-collectieve goederen. Van het gebruik van collectieve goederen kan niemand worden uitgesloten, terwijl in veel gevallen gebruikers elkaar niet verdingen bij gebruik. […]
Meeliftersgedrag ontstaat wanneer iemand (gratis) kan profiteren van de aankoop/inspanning van een ander. Collectieve goederen Collectieve goederen zijn goederen waarvan iedereen kan profiteren als ze er eenmaal zijn. Je kunt niemand uitsluiten van gebruik als hij/zij niet betaalt. Als al je buren betalen voor het ophogen van een dijk, waarom zou jij dan betalen? Ook als jij niet betaalt [...]
Internationale economische samenwerking kenmerkt zich altijd door de spanning tussen vrijhandel en protectionisme. Aan de ene kant leidt vrijhandel op de lange termijn tot hogere welvaart voor iedereen. Aan de andere kant kan vrije handel op korte termijn leiden tot verlies van banen in bepaalde sectoren. De druk, zeker als het economische tij minder gunstig is, om over te gaan tot protectionistische maatregelen is [...]
