Domeinen Markten, Samenwerken en onderhandelen  en Welvaart en groei 

Milieueconomen pleiten voor een circulaire economie. Bij een circulaire economie wordt afval zoveel mogelijk vermeden en het afval dat nog ontstaat, wordt hergebruikt. Een onderzoeksbureau analyseert de mogelijkheden om de economie meer circulair te maken (zie figuur 1). Het onderzoeksbureau neemt aan dat recycling minder milieuvervuilend is dan productie met niet-hernieuwbare grondstoffen.

figuur 1 de lineaire en circulaire economie

Milieueconomen stellen: een circulaire economie kan in de toekomst het groen bbp verhogen.

1 Leg uit dat een circulaire economie het groen bbp kan verhogen.

Het groen bbp houdt niet alleen rekening met de waarde van de productie, maar ook met de financiële gevolgen voor het milieu.

Het onderzoeksbureau merkt op: “Bij uitputting van niet-hernieuwbare grondstoffen zal marktwerking leiden tot andere prijzen, waardoor stroom A zal toenemen.”

2 Leg de opmerking van het onderzoeksbureau uit.

Wat betekent ‘uitputting’ als je denkt aan marktwerking?

Het onderzoeksbureau stelt dat de overheid een circulaire economie kan bevorderen door prijsprikkels. Een voorbeeld is statiegeld op plastic flesjes. De consument krijgt het statiegeld uitsluitend terug bij inlevering van het flesje.

3 Verklaar dat statiegeld op plastic flesjes de maatschappelijke kosten verlaagt.

Maatschappelijke kosten zijn het gevolg van negatieve externe effecten, waarbij de kosten voor de maatschappij als geheel zijn.

Het onderzoeksbureau bekijkt een casus van twee bedrijven. Bedrijf ‘Cirkel’ heeft een productieproces waarbij afval vrijkomt, maar heeft tot nu toe niet zelf geïnvesteerd in het scheiden van het afval. Nu levert het bedrijf het afval aan bedrijf ‘Schoon’, die het afval kan scheiden. Daarvoor moet bedrijf Schoon wel investeren in een nieuwe verwerkingsinstallatie, die specifiek wordt gemaakt om het afval van Cirkel te verwerken.

Relevante gegevens van bedrijf Schoon:

  • Opbrengst: € 6 per kilogram verwerkt afval.
  • Variabele kosten: € 2 per kilogram verwerkt afval + de inkoopkosten van afval per kilogram (van Cirkel).
  • Vaste (constante) kosten: € 180.000 per jaar, waarvan driekwart als verzonken kosten kunnen worden aangemerkt.
  • Er wordt 100.000 kilogram afval per jaar verwerkt.
4 Bereken de maximale prijs die Schoon kan bieden voor de inkoop van afval per kilogram om break-even te kunnen produceren.

Stel eerst een TO en TK vergelijking op (met q als variabele) en bereken daarna bij welke productie ze aan elkaar gelijk zijn.

Schoon wil anticiperen op mogelijke concurrenten en besluit na een mondeling overleg met Cirkel de verwerkingsinstallatie aan te schaffen.
Bij de definitieve contractonderhandelingen eist Cirkel een hogere prijs dan Schoon bereid is te betalen.

5 Leg uit dat Schoon te maken heeft met een berovingsprobleem.

Beroving ontstaat bij afhankelijkheid en verzonken kosten.

1

Een correcte afweging tussen de verandering van het bbp en de verandering van de (monetaire) milieuschade.

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

  • In een circulaire economie neemt de productie via gerecyclede grondstoffen toe ten opzichte van de niet-gerecyclede productie. Dit is minder milieuvervuilend
  • Dit betekent dat de (monetaire) schade aan het milieu bij gelijkblijvende productie daalt waardoor het groen bbp kan stijgen
2

Een voorbeeld van een juist antwoord is:

  • Als de grondstoffenvoorraad kleiner wordt / het aanbod op de markt voor grondstoffen daalt, zal de prijs van deze grondstoffen stijgen
  • Hierdoor zal er meer vraag worden uitgeoefend naar recyclebaar afval en neemt de bereidheid toe te betalen voor dit afval / een infrastructuur op te zetten voor consumenten om dit afval in te leveren (pijl A)
3

Door statiegeld worden meer flesjes ingeleverd. Daardoor is er minder zwerfafval, waardoor de kosten van het opruimen / schoonmaken voor de maatschappij dalen.
4

(Break-even wordt bereikt bij TO = TK)
TO = 6q en TK = 180.000 + 2q + aq (a = inkoopkosten van afval)
q = 100.000, waardoor TO = 600.000 en TK = 180.000 + 200.000 + aq
De inkoopkosten mogen maximaal € 220.000 bedragen, waardoor de inkoopprijs maximaal € 2,20 per kilogram is.
5

Voorbeelden van een juist antwoord zijn:

  • Schoon heeft een specifieke investering / een investering met verzonken kosten gedaan in een verwerkingsinstallatie voor het verwerken van het afval van Cirkel. Als Cirkel een hogere prijs eist, kan de kostprijs (van Schoon) hoger worden dan de verkoopprijs.
    Schoon kan zijn eerdere investering niet meer terugverdienen.
  • Schoon heeft een specifieke investering / een investering met verzonken kosten gedaan in een verwerkingsinstallatie voor het verwerken van het afval van Cirkel. Als Cirkel een prijs eist van bijvoorbeeld € 2,50 per kilogram, kan Schoon een verlies draaien van:
    (TO – TK) = 100.000 × € 6 – (100.000 × € 2,50 + 100.000 × € 2 + € 180.000) = –€ 30.000.
    Na de investering is een verlies van € 30.000 beter dan de situatie zonder contract (een verlies van € 135.000).
    Schoon kan zijn eerdere investering niet meer terugverdienen.
print