Uitleg Goede Tijden, Slechte Tijden 2016-12-07T16:17:27+00:00

Uitleg, Domein I – Goede Tijden, Slechte Tijden

Conjunctuur en arbeidsmarkt

Met de conjunctuurzijde van de economie bekijken we de vraagzijde. We kijken naar het effect van bestedingen op korte termijn en de gevolgen voor bijvoorbeeld de werkloosheid.

Conjunctuur en structuur

Bij het vak economie wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen de ‘vraagzijde / conjunctuur’ en de ‘aanbodzijde / structuur’ van de economie. Wat stelt dat nu eigenlijk voor?

  […]

Bestedingen of effectieve vraag

De totale vraag naar goederen en diensten in een land in een bepaalde periode, voor zover die vraag beslag legt op productiefactoren in dat land.

Bestedingen of effectieve vraag

Deze vraag bestaat uit:

[…]

Conjunctuur en conjunctuurklok

Aan de hand van diverse economische grootheden bepaalt het CBS voortdurend in welke fase de conjunctuur van Nederland zich bevindt. Door de golvende beweging van de bestedingen wisselen periodes van hoog- en laagconjunctuur elkaar af.

[…]

Bezettingsgraad

De bezettingsgraad geeft aan in welke mate de productiecapaciteit wordt gebruikt. […]

Macro economische vraag en aanbod

Het effect van een vraagverandering op de economie is niet altijd hetzelfde. We kunnen dat laten zien met behulp van een macro economische vraag en aanbodlijn.
In economisch slechte tijden zal een vraagstijging vooral […]

Werkgelegenheid: de vraag naar arbeid

De bestedingen bepalen hoeveel er geproduceerd moet worden. De productie bepaalt hoeveel werkgelegenheid er op een bepaald moment is.
De werkgelegenheid is de totale vraag naar de productiefactor arbeid.

Het grootste deel van de vraag naar […]

Werkloosheid

Er zijn verschillende soorten werkloosheid. Afhankelijk van de oorzaak van de werkloosheid moet gekozen worden voor de juiste maatregel om deze werkloosheid op te lossen. Maar helaas is de praktijk lastiger dan je wellicht uit […]

Loonsverandering

Lonen komen, binnen wettelijke kaders, tot stand door onderhandeling. Op de achtergrond van die onderhandeling spelen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt een belangrijke rol.
Bij een krappe arbeidsmarkt hebben de werknemers de sterkste […]

Geldillusie

Geldillusie is de neiging van mensen om over geld in nominale en niet in reële (voor inflatie gecorrigeerde) termen te denken.

Met andere woorden, mensen kijken alleen naar het absolute bedrag op hun bankrekening in […]

Beleid en overheid

De overheid kan met haar beleid de conjunctuur beïnvloeden. Maar maatregelen voor de conjunctuur hebben ook bijna altijd gevolgen voor de structuur.

Overheid

De rol van de overheid is niet meer weg te denken in de economie. Toch heeft de overheid niet overal ter wereld dezelfde rol. Zo is de rol van de [...]

Anti-cyclisch of pro-cyslisch begrotingsbeleid

De overheid kan met haar begrotingsbeleid de conjunctuurbeweging  zowel afzwakken als versterken. Dat is veelal een politieke keuze. Er zijn echter ook enkele automatische stabilisatoren, waarvoor geen nieuw overheidsbeleid nodig is. [...]

Het groei- en stabiliteitspact

De regels van Brussel, het groei- en stabiliteitspact, kunnen een reden zijn waarom de Nederlandse overheid bezuinigt terwijl het economisch slecht gaat: het is afgesproken. […]

Phillipscurve

De Phillipscurve is een curve die in een economie de korte-termijn afruil tussen inflatie en werkloosheid beschrijft. […]

Multiplier

Een multiplier is een vermenigvuldigingsfactor die aangeeft in welke mate het nationaal inkomen verandert als een autonome besteding verandert. De multiplier wordt ook wel beschreven als het sneeuwbal-effect. Als de overheid [...]

Inverdieneffect

Wanneer de overheid de economie wil stimuleren, zal een deel van de extra uitgaven via extra belastinginkomsten wordt terugverdiend. Dit noemen we het inverdieneffect. Voorbeeld inverdieneffect Stel [...]

Beleid en Centrale Bank

De Centrale Bank heeft officieel één doel: inflatie stabiliseren rond de 2 %
Om dat te realiseren kan de CB via de liquiditeit van de algemene banken de rente beïnvloeden. Maar een renteverandering heeft niet alleen gevolgen voor de inflatie.

Geldhoeveelheidsbegrippen

De Centrale Bank moet de ontwikkeling van diverse soorten geldhoeveelheden goed monitoren om haar belangrijkste kerntaak goed te kunnen uitvoeren. De ontwikkeling van de inflatie wordt namelijk sterk beïnvloed door [...]

Geldschepping of geldvernietiging

We spreken van geldschepping indien de maatschappelijke geldhoeveelheid toeneemt. Wanneer de maatschappelijke geldhoeveelheid afneemt, spreken we van geldvernietiging. Geldschepping kan op drie manieren: Wederzijdse Schuldaanvaarding [...]

Verkeersvergelijking Fisher

Met de verkeersvergelijking van Fisher kunnen we zichtbaar maken onder welke voorwaarde een groei van de geldhoeveelheid kan leiden tot inflatie of tot een groei van de productie. [...]

Monetair beleid

De Europese Centrale Bank heeft officieel maar één doel: het bewaken van de interne waarde van de euro. Dat betekent dat de Centrale Bank ervoor moet zorgen dat de inflatie in Europa beperkt blijft. [...]

Zero lower bound en kwantitatieve verruiming

Met de ‘zero lower bound’ wordt bedoeld dat de nominale rente van de centrale bank op nul is beland. Zit de economie dan nog in het slop, dan kan de centrale bank de [...]

Liquiditeitsval

Er is sprake van een liquiditeitsval als een toename van de maatschappelijke geldhoeveelheid terecht komt in inactieve kassen. Wanneer de inflatie te laag is, zal de Centrale Bank via een [...]

Wisselkoers interventie

Een flexibele wisselkoers veroorzaakt wisselkoersrisico's bij internationale handel. Deze onzekerheid kan leiden tot minder internationale handel en daarmee welvaartsverlies. Om die reden maken landen soms afspraken om hun "munten aan elkaar te koppelen". In [...]

Wisselkoers gevolgen

Wanneer de koers van een munt verandert, heeft dat gevolgen voor importprijzen en exportprijzen. Je kunt eigenlijk nooit zeggen dat een koersverandering gunstig of ongunstig is. Er zijn altijd winnaars en verliezers bij een [...]

Verbandenschema wisselkoers & rente

We kunnen de macro-economische verbanden die samenhangen met wisselkoers en rente schematisch samenvatten op de volgende wijze: […]

check Checklist