Elasticiteit

Economie Lokaal

Algemeen

Examen oud

Login

Marktwerking

Uitleg

Elasticiteit

Elasticiteiten worden bij het vak economie gebruikt om de sterkte tussen twee procentuele veranderingen aan te geven.

Indien het inkomen van een consument met 4% stijgt en hij gaat daardoor 8% meer kopen van een bepaald product, dan is zijn (procentuele) reactie precies 2x zo groot als de procentuele oorzaak (de inkomensstijging).
Deze 2 noemen we de (inkomens)elasticiteit.

Als door een 2% prijsstijging van CocaCola de vraag met 3% daalt, dan is de (procentuele) reactie -1,5x zo groot als de procentuele oorzaak (de prijsstijging).
Deze -1,5 noemen we de prijselasticiteit van de vraag.

De elasticiteit (E) is dus de vermenigvuldigingsfactor tussen twee procentuele(%) veranderingen (Δ): oorzaak en gevolg.

Bij het vak economie worden een aantal van deze relaties behandeld:

% Δ oorzaak	% Δ gevolg	Elasticiteit
prijs van product X	vraag naar product X	Prijselasticiteit van de vraag -- E_pv
prijs van product X	vraag naar product Y	Kruislingse elasticiteit -- E_k
inkomen van de consument	vraag naar een product	Inkomenselasticiteit -- E_i
prijs van product X	aanbod van product X	Prijselasticiteit van het aanbod -- E_pa

In dit eerste deel van elasticiteiten wordt steeds gesproken van een verandering, waardoor een procentuele veranderingen kan worden uitgerekend. We spreken in zo'n geval van een segment-elasticiteit.

Wanneer er geen verandering is, kan tóch een elasticiteit worden berekend; namelijk met behulp van een puntelasticiteit. Deze uitleg vindt je in het tweede deel van elasticiteiten. Het is daarbij noodzakelijk dat je kunt differentiëren (eerste afgeleide bepalen).

We zullen hier het ' verschil' tussen segment- en puntelasticiteit bespreken met behulp van de prijselasticiteit van de vraag.

Prijselasticiteit van de vraag -- E_pv

Bij de prijselasticiteit van de vraag gaat het om de mate waarin de vraag naar een product reageert op een prijsverandering van dat product.

We kunnen vooraf al constateren dat er een negatief verband is tussen de prijs van een product en de vraag naar een product, immers: als de prijs van een product daalt, zal de vraag naar het product stijgen (en andersom)
De prijselasticiteit van de vraag (maatstaf voor dat verband) zal dus ook negatief zijn!

Segmentelasticiteit

wanneer er (in de opgave) een verandering wordt beschreven

Puntelasticiteit

wanneer er (in de opgave) sprake is van een vaste situatie

Gegevens:
Q_v = -5P + 400
In eerste instantie is de prijs € 60,-. De vraag is dan 100.
De producent verlaagt zijn prijs naar € 50,-. Daardoor stijgt de vraag naar 150 stuks.

In dit geval is een verandering beschreven: de prijs gaat van 60 naar 50 euro en de vraag reageert daarop.
We spreken in zo'n geval van een segment-elasticiteit omdat we ons op de vraaglijn van het ene punt (A) naar het andere punt (B) verplaatsen, over een segement (stukje) van de vraaglijn.

Formule:

Berekening:
De prijs gaat van 60 naar 50. Dat is -16,67%
De vraag gaat van 100 naar 150. Dat is +50%

PIJL-AFBEELDING

DELING

De prijselasticiteit bedraagt dus -3.

We spreken dan van een relatief elastische vraag.

Gegevens:
Q_v = -5P + 400
In de uitgangssituatie geldt dat
P = 30, waardoor Q_v = 250

In dit geval is er sprake van een vaste situatie. Prijs en vraag zijn gegeven en veranderen niet.
We spreken in zo'n geval van een puntelasticiteit omdat we ons op de vraaglijn in één punt (C) bevinden.

Herleiden van de fomule: (dit hoef je niet te kunnen)

beginnend bij segmentelasticiteit

% verandering = "(nieuw-oud):oud"

nieuw-oud = verandering (Δp , Δq)

delen door een breuk = vermenig-vuldigen met omgekeerde van breuk

2x3 = 3x2; dus onder de deelstreep mogen getallen plek wisselen

in plaats van verandering (delta)
nemen we de verandering in 1 punt: de afgeleide van de vraagfunctie /
het hellingsgetal van de vraaglijn

Formule:

LET OP
Het eerste deel van deze formule:

is geen breuk.
Het is een notatiewijze die omschrijft dat je de vraagfunctie moet differentiëren naar de variabele p.

Het tweede deel:

is wél een breuk!

Berekening:

De prijselasticiteit is dan:

De vraagfunctie is een eerstegraads functie (rechte lijn). Overal op de lijn zal een prijsdaling van € 1,- leiden tot een vraagstijging van 5 stuks. De absolute verhouding tussen prijs en vraag is constant.

Bij elasticiteiten kijken we echter niet naar absolute veranderingen, maar naar relatieve (=procentuele) veranderingen.
Een prijsdaling van € 1,- in punt A (ten opzichte van € 60,-) relatief minder is dan eenzelfde prijsdaling van € 1,- in punt D (ten opzichte van € 10,-).
Hierdoor zal eenzelfde absolute verandering op verschillende punten van de lijn een andere elasticiteit opleveren!

Reken maar na. De (punt)elasticiteit:
in punt A bedraagt -3;
in punt B -1,67;
in punt C -0,6 en
in punt D -0,14.

Aan de berekende waarde van een elasticiteit kunnen vervolgens conclusies worden verbonden. Het maakt daarbij natuurlijk niet uit of je deze waarde hebt bepaald met behulp van een segment- of met behulp van een puntelasticiteit.
Zo zien we aan E_pv = -0,2 dat de vraag relatief inelastisch reageert op een prijsverandering.
Of weten we dat E_i=2,3 erop wijst dat het hier om een luxe product gaat.

Onderstaande afbeeldingen geven deze conclusies weer. Bekijk de afzondelijke onderdelen voor verdere uitleg.