top
logo

Login




Kringloopschema en multiplier Afdrukken
Een kringloopschema toont een model (vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid) van de belangrijkste geldstromen in een economie. In het meest uitgebreide model onderscheiden we een vijtal sectoren: gezinnen - bedrijven - overheid - financiële instellingen en het buitenland.
Onderstaand schema toont de belangrijkste geldstromen tussen deze sectoren:

Waarbij geldt:

C = particuliere consumptie
B = belastingen
S = particuliere besparingen
O = overheidsbestedingen
(B-O) = begrotingstekort
In = (netto) investeringen
E = export
M = import
Y = nationaal inkomen (nationaal product)

Hierbij moet je bedenken dat:
  • een model de werkelijkheid sterk vereenvoudigd; er zijn veel meer geldstromen te verzinnen tussen deze sectoren, maar voor het gemak laten wqe die weg.
  • gezinnen eigenaar zijn van de productiefactoren en dus alle inkomen dat met produceren ontstaat ontvangen (gezinnen leveren arbeid (loon ontvangen), zijn eigenaar van een bedrijf (ontvangen winst) enz..)
  • de pijlen (m.u.v. de gestippelde) stellen geldstromen voor (kijk maar naar export en import)
  • we ervan uitgaan dat er geen geld binnen een sector blijft 'hangen'; de hoeveelheid geld die binnenkomt gaat er ook weer uit.


Het multipliereffect

Wanneer de overheid de economie wil stimuleren (in een periode van onderbesteding) en daartoe bijvoorbeeld extra geld uitgeeft voor overheidsinvesteringen (een deel van O) dat ontstaat er een zogenaamde multiplierwerking:
voor het geld dat de overheid uitgeeft moeten producten worden gemaakt, de mensen die de productiefactoren hiervoor leveren verdienen nu extra inkomen. Vervolgens gaan ook deze mensen dit geld uitgeven, waardoor er weer extra productie plaatsvind, enz..enz...enz...

Door het multipliereffect stijgt het nationaal inkomen uiteindelijk méér dan er in eerste instantie extra werd uitgegeven.
Bijvoorbeeld: de overheid investeert € 10 mld extra  →  waardoor het nationaal inkomen uiteindelijjk met € 15 mld stijgt.

We kunnen dit effect laten zien met behulp van het kringloopschema (we laten voor het gemak het buitenland even weg):


Omschrijving

Als de overheid bijvoorbeeld in tijden van onderbesteding de economie wil stimuleren, kan zij reken op een multiplierwerking van haar extra bestedingen. Daarmee wordt bedoeld dat een extra autonome overheidsuitgave (van bijvoorbeeld 50 mln. euro) uiteindelijk zal leiden tot een toename van het nationaal inkomen met méér dan 50 mln. euro.
Dit is te verklaren met behulp van het kringloopschema:

Om de onderbesteding (en de daarmee samenhangende werkloosheid) op te lossen gaat de overheid haar eigen bestedingen verhogen met 50 mln euro.  
De extra vraag door de overheid leidt tot extra productie bij bedrijven.
De bedrijven kopen de benodigde productiefactoren in van de gezinnen.

De gezinnen ontvangen voor de levering van de extra productiefactoren extra (nationaal) inkomen. Dit is niet alleen looninkomen (doordat er extra personeel nodig is), maar ook winstinkomen/huurinkomen/rente-inkomens.
 
De gezinnen die dit extra inkomen ontvangen zullen een deel daarvan aan de belastingdienst (overheid) moeten afstaan, zullen een deel daarvan sparen, maar zullen het grootste deel van hun extra inkomen gebruiken om extra bestedingen te doen.

Deze extra bestedingen, leiden wéér tot extra productie bij bedrijven!
 
Opnieuw moeten de bedrijven extra productiefactoren inhuren (om de extra gevraagde consumptiegoederen te kunnen produceren).

Opnieuw verdienen er gezinnen extra inkomen met het leveren van die productiefactoren.

(we zien dat het nationaal inkomen nu al in totaal met 85 mln. euro is toegenomen)
 
Dit extra/extra inkomen van gezinnen wordt ook weer voor een deel geconsumeerd, zal wederom leiden tot extra productie, waardoor wéér extra inkomen bij gezinnen terecht komt, dat deels zal worden besteed, enz. enz. enz.

Uiteindelijk zal deze cirkel van extra vraag, extra productie en extra inkomen uitgewerkt raken (omdat er steeds een deel van het inkomen niet wordt gebruikt voor consumptie). Het nationaal inkomen zal dan met een veelvoud van de originele overheidsimpuls van 50 mln. euro zijn gestegen.

Het multipliereffect wordt afgezwakt door een drietal lekken:
  1. Belastinglek - een deel van het extra inkomen van gezinnen wordt afgedragen aan belasting en leidt niet meer opnieuw tot extra productie en dus extra inkomen.
  2. Spaarlek - een deel van het extra inkomen van gezinnen wordt gespaard en leidt niet meer opnieuw tot extra productie en dus extra inkomen.
  3. Importlek - een deel van het extra inkomen van gezinnen wordt uitgegeven in het buitenland (import) en leidt niet meer opnieuw tot extra productie en dus extra inkomen in eigen land.


 

bottom
top

Recente aanpassingen

JoomlaWatch Stats 1.2.7 by Matej Koval

Visitors

Today: 228
Last week: 7152
Total: 183458


Donatie

Spreek je waardering uit:
doneer een klein bedrag.

Amount:   EUR

Powered by OSTraining.com

Disclaimer

De inhoud van deze website is intellectueel eigendom van de auteur.
Dit auteursrecht geldt voor commercieel gebruik. Gebruik voor persoonlijke doeleinden is uiteraard toegestaan.
Het gebruik van deze website geschiedt volledig voor eigen risico. De auteur is derhalve op geen enkele wijze aansprakelijk te stellen.


bottom

Auteur is docent aan het Krimpenerwaard College.